Araç Mahrumiyeti

Kaza sonrası aracın tamirde kaldığı süre boyunca kullanılamamasından doğan zararın (yerine araç kiralamama/kullanamama) tazminatıdır.

Yasal Dayanak

Türk Borçlar Kanunu (TBK) madde 50-52 (genel zarar/tazminat hükümleri) — resmi sabit tarife yoktur; platform kararı (A26, 2026-07-11).

Girdiler

Girdi	Açıklama
rayicBedel	Aracın TSB rayiç bedeli (arac_katalogu)
gunSayisi	Aracın kullanılamadığı gün sayısı
kusurOrani	KARŞI tarafın kusuru (%) — dikkat: diğer kalemlerden farklı olarak burada karşı tarafın kusuru esas alınır

Parametre olarak: gunlukOran (taslak %0,2 — tarifelerden ayarlanır), gunTavani (taslak 30 gün — makul tamir süresi tavanı).

Formül / Adımlar

gunlukBedel = yuvarla(rayicBedel × gunlukOran)
gunSayisiKullanilan = min(gunSayisi, gunTavani)
taban = gunlukBedel × gunSayisiKullanilan
toplam = max(0, yuvarla(taban × kusurOrani / 100))

Önemli: kusurOrani burada karşı tarafın kusurudur (TBK 50-52 gereği, kişi ancak karşı tarafın kusuru oranında zarar talep edebilir). Bu nedenle tam kusurlu taraf (karşı kusur = 0) araç mahrumiyeti talep edemez — toplam sıfır çıkar.

Kullanılamama süresi gunTavaniyi aşıyorsa (tavanUygulandiMi: true), fazla günler tazminata dahil edilmez; yalnızca tavan kadarı esas alınır.

Örnek

Rayiç bedel 400.000 TL, günlük oran %0,2, kullanılamama süresi 40 gün, tavan 30 gün, karşı tarafın kusuru %80:

gunlukBedel = 400.000 × 0,002 = 800 TL
gunSayisiKullanilan = min(40, 30) = 30   (tavanUygulandiMi = true)
taban = 800 × 30 = 24.000 TL
toplam = 24.000 × 0,80 = 19.200 TL

Sınırlamalar / Uyarı

Bu bir ön değerlendirmedir; kesin tutar bilirkişi raporuyla belirlenir.

Günlük oran ve gün tavanı resmi bir mevzuat baremine değil, tarifelere ve platform kararına dayanır (taslak) — hesaplama_parametrelerinden ayarlanabilir.

Kaynak: backend/api/src/hesaplamalar/arac-mahrumiyeti.ts